W tym artykule przeczytacie o sprzęcie karpiowym, który z jednej strony jest niezbędny, a z drugiej niezwykle ułatwia nam „pracę” z rybami. Mowa tu o podbierakach, matach i workach karpiowych.

Podbierak wędkarski czy stricte karpiowy to bez dwóch zdań, zaraz po wędkach, najważniejsza rzecz, jaką musimy zabrać ze sobą nad wodę. Bez niego wyciągnięcie ryby staje się praktycznie niemożliwe. Więc lepiej nie zapomnijcie o tym podczas pakowania się na wyjazd. Ja popełniłem ten błąd tylko raz i dzięki uprzejmości przyjaciół, którzy dowieźli mi podbierak, mając ponad 70 km do łowiska, udało mi się wyjąć rybę o wadze niemal 20 kg.

Podbieraki karpiowe możemy podzielić na dwa główne rodzaje. Uwarunkowane to jest ich budową oraz elementami konstrukcyjnymi.

Klasyczny podbierak karpiowy

Pierwszym i najczęściej spotykanym nad wodą rodzajem są podbieraki karpiowe o szerokim rozstawie dwóch ramion włożonych w specjalne widełki podłączone do sztycy. Podbieraki te mają siatkę materiałową. W zależności od marki i modelu oczka siatki mogą być duże bądź małe. Z doświadczenia wiem, że duże oczka mogą kaleczyć ryby. Podbieraki z wyższej półki oczka w siatce zazwyczaj mają drobniejsze i są wykonane z trwalszej jakości materiału. Warto też dodać, że siatka w tego typu podbierakach jest dość głęboka. Podczas holu ryby i ułożenia odpowiednio podbieraka zmieścimy w nim nawet te największe okazy. Jedną z wielu zalet, jakie mają podbieraki z rozkładanymi ramionami jest ich wielkość podczas transportu. Zajmują niewiele więcej miejsca niż zwykła długa podpórka. Dodatkowo bardzo często siatki w razie porwania lub uszkodzenia można wymienić na nowe lub zszyć. Najczęściej stosuje się je do podbierania ryb z brzegu lub wszędzie tam, gdzie nie ma zaczepów.

Drugim rodzajem są podbieraki, których rama jest sztywna, o okrągłym lub owalnym kształcie. Rama takiego podbieraka swoje waży i aby obniżyć wagę mokrego podbieraka z rybą w środku zastosowano siatki gumowe lub gumowane. Charakteryzują się tym, że bardzo szybko schną i nie pochłaniają zapachów ryb i wilgoci, jak te wykonane z materiału. Niewątpliwym minusem podbieraków ze sztywną ramą jest znacznie większa powierzchnia podczas transportu. Podbieraki tego typu są najczęściej używane podczas holowania ryb z pontonu, a także podbierania ryby w zaczepach.

Mówiąc o podbierakach, nie mogę nie wspomnieć o sztycach. Najczęściej możemy spotkać sztyce jednoczęściowe o długości 1,8 m wykonane z włókna węglowego. Dzięki brakowi łączeń i jednoelementowym segmencie sztyca jest sztywniejsza, przez co mniej się wygina, gdy wyjmujemy ciężki podbierak z wody. Drugim rodzajem są sztyce dwuskładowe. Miejsce łączenia jest najsłabszym elementem tego typu sztyc, jednakże dzięki możliwości rozdzielenia sztycy możemy długość podbieraka regulować według potrzeb i danej sytuacji. Łowiąc ze środka pływającego, gdy ryba weszła np. pod ponton i potrzebowałem skrócić podbierak to rozłączałem sztyce, i manewrując na pontonie ułatwiłem sobie podebranie ryby krótszym podbierakiem. Osobiście używam kilku podbieraków, ale moim ulubionym jest podbierak z dwuskładową sztycą o długości 2,4 m i korkowym dolnikiem w sztycy.

Wspominając o podbierakach, nie mogę nie powiedzieć słowa o pływakach. Stosuje je się na końcu sztycy przy łączeniu z ramą lub ramionami podbieraka. Wykonane są najczęściej z grubej, obszytej, gąbki lub pianki. Ich zadaniem jest podniesienie wyporności podbieraka. Podczas holowania ryby kładę podbierak z zamontowanym wcześniej pływakiem na taflę wody przez co podbierak nie tonie, a unosi się na wodzie. Kiedy łowi się karpie samemu, znacząco ułatwia to podebranie ryby.

Maty, kołyski i wanienki karpiowe

Kolejnymi rzeczami arsenale sprzętowym, bez których karpiarz nie powinien wybierać się na ryby są: maty, wanienki lub kołyski karpiowe. Maty karpiowe (klasyczne) to podstawowy rodzaj ochrony ryb na brzegu. Dzięki matom ryba nie ma kontaktu z podłożem. Najważniejszą rzeczą w wędkarstwie „No Kill” jest wypuszczenie złowionej ryby w jak najlepszej kondycji. Dzięki zastosowaniu mat, ryby będąc na brzegu, bez względu czy to czekając na zdjęcie i buziaka, czy na odhaczenie, nie tracą dużej ilości śluzu ochronnego. Przed położeniem ryby na macie należy pamiętać, aby była ona wilgotna i w pobliżu było przygotowane wiaderko lub inny pojemnik z wodą, aby co chwilę polewać rybę. Oglądając zdjęcia karpiarzy w Internecie bardzo często widuję, że trzymane ryby są całe oblepione śluzem. To duży błąd. Mając drogi sprzęt, czy jeżdżąc na łowiska komercyjne ludzie zapominają o szacunku do ryb, które łowimy, skupiają się nie na tych rzeczach, które są najważniejsze w tej pasji. Ideą karpiarstwa, jakie ja praktykuję, jest dobro złowionej ryby na pierwszym miejscu.

Maty karpiowe

Podstawowym rodzajem ochrony ryb na brzegu są klasyczne maty. Są one niczym poduszki na ziemi, na których kładziemy złowione ryby. Wykonane są z materiałów syntetycznych, wypełnione najczęściej różnej grubości pianką. Maty karpiowe są płaskie i zazwyczaj zajmują mało miejsca po złożeniu. Początkujący karpiarze na ogół zaczynają właśnie od tego typu mat, bo ich cena jest przystępna, jak na początek przygody z karpiowaniem. Klasyczne maty karpiowe są obszyte zamkami, co pozwala na ewentualne zważenie w nich mniejszych okazów karpi i amurów. Niestety, jednym z minusów klasycznych mat jest właśnie brak rantów, co powoduje, że ryby potrafią się zwyczajnie ześlizgiwać lub zeskakiwać z mat.

Wanienki karpiowe

Drugim rodzajem są wanienki wędkarskie. Nazywam to matami 2.0. Są to zazwyczaj udoskonalone maty o dużo większych wymiarach. Wanienki najczęściej mają wysokie zapinane na zamek ranty i dodatkową grubszą poduszkę na dnie, aby jeszcze bardziej zabezpieczyć rybę na brzegu. Wanienki najwyższej jakości mają wbudowaną na dnie siatkę, aby szybciej odprowadzać nagromadzoną wodę podczas polewania ryby. Dodatkowo wanienki bardzo często mają również dodatkową wyściółkę na kolana, dzięki której podczas trzymania ryby do zdjęcia nie musimy mieć mokrych nóg np. od rosy na trawie. Na rynku występują również ogromnych rozmiarów wanienki pompowane. Są one stosowane najczęściej do fotografowania największych okazów podczas robienia zdjęć w wodzie. Wanienki mają ogromną zaletę wyróżniającą je spośród innych środków ochrony ryb. Możemy z nimi wchodzić do wody, bo większość z nich pływa. Dzięki temu możemy zrobić przepiękne zdjęcia wraz z rybą już w wodzie.

Kołyski karpiowe

Najbardziej popularnym w ostatnich latach sposobem ochrony ryb na brzegu są kołyski karpiowe. Ich nazwa wzięła się niewątpliwie od ich kształtu przypominającego kołyskę dla małych dzieci. Kołyski są długie i głębokie przez co ryby są w nich bardzo bezpieczne i czują się komfortowo. Kołyski karpiowe wyróżnia to od mat i wanienek tym, że ryba nie ma kontaktu z podłożem. Kołyski w większości przypadków mają odpływy na nadmierną zbierającą się wodą (gdy nie mamy tego typu odpływów, to skacząca i uderzająca płetwą ogonową ryba może nieźle nabroić). Wysokość wielu kołysek możemy regulować, co pozwala na dostosowanie ich do nierówności terenu, a także wzrostu wędkarza. Środek wypełnienia w kołyskach jest wykonany z przyjemnego w dotyku, śliskiego materiału, dzięki któremu po nawilżeniu ograniczymy utratę śluzu złowionej ryby.

Korzystając czy to z mat, wanienek, czy z kołysek karpiowych, tak jak już wspominałem, nie można zapominać o polewaniu ryb wodą. Do tego świetnie nadadzą się specjalnie do tego przeznaczone składane wiaderka wędkarskie zaopatrzone w sznurki ułatwiające nabieranie wody, gdy łowimy na stromym lub wysokim brzegu.

Worki karpiowe

Ostatnim elementem związanym z ochroną i bezpieczeństwem ryb są worki karpiowe, które możemy podzielić na dwa główne rodzaje. Te, w których ważymy ryby oraz worki do przechowywania ryb.

Pierwsze z nich służą wyłącznie do ważenia złowionych ryb. Zazwyczaj mają zamki po bokach, aby zabezpieczyć złowioną rybę, gdy ta (co się często dzieje) podczas ważenia jeszcze jest pełna wigoru i skacze nam w worku. Typowe worki do ważenia mają dwa uchwyty na środku zakończone pierścieniami do szybkiego i łatwego zaczepiania za hak trójnogu lub haczyk dołączony do wagi. Worki do ważenia są zazwyczaj wykonane z delikatniejszego materiału mającego liczne otwory ułatwiające pozbycie się nadmiernej ilości wody w szybkim czasie. Służą one wyłącznie do ważenia.

Worki do przetrzymywania ryb to zupełnie inna historia. Mają swoje zastosowanie, gdy złowiliśmy rybę w nocy i czekamy do rana, aby wykonać lepsze zdjęcie. Nie jestem ich zwolennikiem i zazwyczaj nawet pomimo gorszego oświetlenia wolę sam zrobić zdjęcie w nocy niż zbytnio przetrzymywać ryby na wiele godzin. Złe zastosowanie worka może spowodować śmierć ryby. Przykładem może być zdarzenie z jednego z naszych lokalnych akwenów, gdy jeden z wędkarzy zbyt długo trzymał rybę na brzegu, a później przez całą letnią noc trzymał ją jeszcze w worku, aby zrobić piękne zdjęcie rekordowej ryby, na którą czekał latami. Finał tej historii był taki, że ponad 20 kg ryba nie przeżyła nocy z powodu zbyt małej ilości tlenu w płytkiej wodzie. Dlatego też niektóre łowiska w Polsce zakazały korzystania z worków.

Worki do przetrzymywania ryb również można podzielić na dwa rodzaje. Pierwsze te zwykłe: siatka z drobnymi oczkami z zamkiem błyskawicznym na całej długości i sznurkiem do przyczepienia do brzegu. Te drugie są jednak o wiele większe. Zazwyczaj są w nich zastosowane pływaki, aby unosiły się na wodzie oraz rozpórki, aby ryba czuła się komfortowo. Dodatkowo, w kluczowych, górnych elementach są zastosowane odblaski lub specjalne małe bojki, aby można było je szybko zlokalizować po zmierzchu. Tego typu worki mają w środku bardzo dużo miejsca. Dzięki specjalnej konstrukcji i dużej liczbie otworów, worki pozwalają na swobodny przepływ wody, a także szybkie pozbywanie się jej na brzegu. Worki te zazwyczaj mają wbudowane ringi służące również do ważenia, więc mają więcej zastosowań niż tylko przetrzymywanie w wodzie złowionych ryb.

Jednym z akcesoriów, które mogę polecić, są specjalne uchwyty do worków karpiowych, szczególnie przydatne podczas zawodów. Uchwyty są w kształcie litery L z jednej strony, zakończone klasycznym gwintem do podpórek, a z drugiej klipsem do zaczepienia worka karpiowego. Stosowanie tego typu uchwytów ułatwia i przyspiesza wyjmowanie ryb z wody, szczególnie podczas łowienia na zawodach.

Bez względu na to, czego używacie i jaki macie budżet na sprzęt wędkarski to pamiętajcie, że sprzęt sam nie łowi, a jedynie pomaga wędkarzowi. Bezpieczeństwo ryb i uwolnienie ich w dobrej kondycji jest najważniejsze. Wyjazdy na ryby mają sprawiać przyjemność i radość, dlatego życzę samych udanych wyjazdów i wielkich okazów w waszych podbierakach, na waszych matach, w workach do ważenia.

Autor: Maciej Choroszewski